Wetenschappers onderzoeken momenteel het concept van een "inside-outside" benadering van zonbescherming. Dit houdt in dat naast zonnebrandcrèmes ook anti-oxidant- supplementen worden gebruikt.
Hoewel de zonnestralen gedeeltelijk worden
tegengehouden door de ozonlaag, gaat toch nog een groot deel door
de huid heen, zelfs wanneer een zonnebrandmiddel is gebruikt.
Blootstelling aan deze zonnestalen bevordert de vorm van vrije
radicalen die de huid kunnen schaden. Hierdoor ontstaan
vervroegde rimpels, zonnebrand of in het ergste geval huidkanker.
Dr. Jane McGregor van het St. Thomas ziekenhuis in Londen
waarschuwt: "Hoewel zonnebrandcrèmes zeer effectief
zijn tegen verbranding van de huid, zijn we bezorgd dat ze minder
nuttig zijn ter bescherming tegen huidkanker". Een
mogelijke uitleg hiervoor is dat zonnebrandcrème wel goed
beschermt tegen UVB-straling, die verantwoordelijk is voor
zonnebrand, maar dat ze niet in alle gevallen voldoende beschermt
tegen de UVA-stralen. Verder is er onvoldoende bekend in hoeverre
zonnebrandcrèmes kunnen beschermen tegen de weerstandverlagende
werking van zonnestralen.
In 1996 werden twee studies uitgevoerd, waarin
het huidbeschermend effect van anti- oxidantentsuppletie werd
onderzocht. In deze onderzoeken speelt bèta-caroteen een
hoofdrol. Carotenoïden geven kleur aan planten en beschermen ze
tegen UV-stralen. Bij de mens hebben ze een vergelijkbare
functie. Ook bij mensen beschermen ze de huid tegen schadelijke
UV-stralen. Carotenoïden hebben immers een sterke
anti-oxidantactiviteit. Ze verminderen de activiteit van vrije
radicalen, die veroudering van de huid veroorzaken en bovendien
voorkomen ze schade aan het DNA (erfelijke materiaal) in de
huidcellen. Tenslotte houden ze de weerstand op peil.
Op grond van de resultaten van bovengenoemde twee onderzoeken
vermoeden wetenschappers dat bèta-caroteen in de huid de
UV-stralen reflecteert, waardoor de huid nog gevoeliger wordt
voor zonnnestralen. Vandaar ook dat bète-caroteen in de
Verenigde Styaen een geaccepteerd en veilig middel is voor mensen
met een overgevoelige huid als gevolg van een erfelijke
aandoening.
Aan de Berlin-Eilath studie, geleid door
Professor Harald Gollnick en Hns Biesalskie, namen 20 jonge,
gezonde vrouwen deel. Ze kregen ofwel dagelijks 30 mg
bèta-caroteen (in capsule) ofwel nepmiddel. Na 10 weken slikken
werden ze gedurende 2 weken blootgesteld aan een flinke
hoeveelheid zonlicht. Hierbij werd tevens een zonnebrandmiddel
gebruikt.
Uit de resultaten werd opgemaakt dat gebruik van bèta-caroteen
een toename van Langerhans-cellen in de huid tot gevolg had. Deze
cellen zijn een belangrijke factor in het immuunsysteem van de
huid, maar hun aantal vermindert bij blootstelling aan de zon. In
de bèta-caroteen kwam erythema (roodverkleuring van de huid)
minder voor dan in de groep die een nepmiddel kreeg.
Vergelijkbare resultaten werden bereikt door
Duitse onderzoekers aan "the Institute of Experimental
Dermatology" aan de Universiteit van Witten Herdecke.
Professor Hagen Tronnier en zijn team ontdekten dat suppletie met
natuurlijk caroteen in een dagelijkse dosis van 50 mg gedurende 6
weken of 25 mg gedurende 12 weken, effectief was bij het
beschermen van een lichte huid tegen schadelijke effecten van
UV-stralen. Ze vonden een directe relatie tussen het
UV-beschermende effect en het gehalte aan caroteen in het
huidweefsel, wat resulteerde in een beschermingsfactor 2-4.
De bron van de carotenoïden was de alg Dunaliella salina.
De voornamelijk natuurlijk caroteen bevat 4 andere bekende
carotenoïden uit de voeding, nl: alpha-caroteen, luteine,
cryptoxanthine en zeaxanthine.
De onderzoekers nemen aan dat de bescherming grotendeels toe te wijden
is aan het reflecterende effect van bèta-caroteen op
UV-straling.
Op grond van de resultaten concludeerden de
onderzoekers dat aanvulling van de voeding met
bète-caroteen-capsules voor en tijdens blootstelling aan
natuurlijk zonlicht in combinatie met een zonnebrandmiddel
effectiever is dan gebruik van uitsluitend een zonnebrandcrème.
"Voor de algehele gezondheid van risicogroepen raden wij een
dergelijke combinatie aan voor blootstelling aan zonlicht tijdens
de vakantie" aldus de onderzoekers.
Gollnick HP et al; European Journal of
Dermatology 1996;6:200-205
Tronnier H. Heinrich U et al. 1996
Institute of Experimental Dermatology, University
Witten-Herdecke, Germany
Andrea van Vuuren, Tel. 0294 416886
In peen bevindt zich natuurlijk caroteen.
Oorspronkelijk gepubliceerd in De Natuur Uw Arts, 22e jaargang, Nr. 132 ,bladzijde 17