De ui behoort
tot de zogenaamde looksoorten, waartoe ook de prei, knoflook, bieslook en
daslook gerekend moeten worden. Ruim 3000 v.Chr. schijnt de ui in China al een
belangrijk voedingsgewas te zijn geweest. De Egyptische piramidebouwers aten,
volgens de overleveringen, dagelijks uien en knoflook. En nog steeds komen de
hardste, de zoetste en de best bewaarbare uien uit Egypte. De Romeinen hebben er
in belangrijke mate toe bijgedragen dat de ui in heel Europa werd verspreid. Dat
de ui door alle eeuwen heen een zeer geliefd voedsel was moge onder andere
blijken uit de klacht aan Mozes door het volk Israël, nadat het uit Egypte was
weggegaan. In het bijbelboek Numeri 11 vers 4 en 5 staat onder andere: Daarom zo
weenden de kinderen Israëls wederom en zeiden: wij gedenken de vissen die we in
Egypte om niet aten - de pompoenen, de ajuinen (uien).
Desinfecterend
De
geneeskrachtige eigenschappen van de ui worden in alle oude kruidenboeken
rijkelijk bezongen. De looksoorten, waartoe de ui behoort, hebben alle een sterk
desinfecterende werking. Zo is uit recente studie gebleken dat mensen die
regelmatig uien eten een beduidend kleinere kans hebben op het ontstaan van
darmkanker. In vroeger tijd was het gebruikelijk een doorgesneden ui op de
ziekenkamer te zetten. Vooral als er sprake was van aandoeningen van de
luchtwegen (verkoudheid, keelontsteking, bronchitis). Ook werden wel schijfjes
ui rond de keel gelegd, met daaromheen een vochtige katoenen lap, en daar weer
overheen een warme wollen shawl, als de keel ontstoken was en de klieren
opgezet. In de praktijk heb ik deze oude therapie vele keren verrassend
effectief zien werken.
Sulfide
De
prikkelende geur van de ui die veel mensen tot tranen toe beroert, wordt
veroorzaakt door misschien wel een van de belangrijkste bestanddelen van de ui,
namelijk het di-allyl-di-sulfide. Een zwavelverbinding; sulfide is immers een
afleiding van sulfur, de Latijnse naam voor zwavel.
Zwavel wordt
al heel lang gebruikt om iets te reinigen. Vroeger werden de flessen waarin
bessensap bewaard moest worden, uitgerookt (gereinigd) met zwavelstokjes. Als
conserveermiddel wordt zwavel in de vorm van sulfiet nog steeds toegevoegd aan
wijn, met name aan witte wijn. Verkeerde darmbacteriën en darmwormpjes bij
kinderen verdwijnen spoorslags als je gedurende enige tijd uien eet. Kinderen
zullen niet zo gemakkelijk uien eten, daarvoor bezit de ui een te scherpe,
uitgesproken smaak. Om kinderen met wormen toch van de weldaden van de ui te
voorzien, is het ook mogelijk heel fijn gesneden uien een nacht in water te
zetten (500 gr. op een liter water), vervolgens 250 gram rietsuiker toe te
voegen en even op te koken. En dit vervolgens door een hele fijne zeef doen: een
uitstekende uiensiroop, waarvan bij wormen in de darmen vier keer daags een
kinderlepel is vereist. Ook bij verkoudheid is deze siroop uiterst waardevol.
Bindvlies
En de tranen,
dikwijls zo rijkelijk gestort tijdens het schoonmaken van de ui? Eerst iets over
de oorzaak ervan.
In het
bindvlies van het oog bevinden zich zogenaamde mestcellen. In die mestcellen is
de stof histamine aanwezig. Het di-allyl-di-sulfide in de ui draagt er toe bij,
dat de mestcellen openbarsten, waardoor het histamine vrij kan komen. Histamine
prikkelt de slijmvliezen, dus ontstaat er een op zichzelf gezonde oogirritatie
die weer behoefte heeft aan veel traanvocht. Mensen met regelmatig rode of
ontstoken oogleden hebben soms verrassend baat bij het dagelijks schoonmaken en
heel fijn snijden van een ui.
In het
oogtraanvocht bevindt zich namelijk een stof, het enzym lyzozyme, dat een
uitgesproken antibacteriële en antivirale werking heeft. De buitenkant van het
oog wordt dus dag en nacht bewaakt en beschermd tegen ziekteverwekkers van
buitenaf. Daar zorgt lyzozyme voor. Zo beschouwd is uien schoonmaken een donders
gezond werkje.
We hebben
gezien hoe de ui ertoe bijdraagt om ons lichaam schoon te houden. Zelfs de
tranen die de ui veroorzaakt zijn zo bezien heilzaam voor het oog.
Tranen hebben
nog een taak, namelijk de mens te bevrijden van zielengif; dat wil zeggen van
opgeslagen, onverwerkte en gestuwde emoties en gevoelens. Veel mensen verbijten
hun gevoelens en emoties. Maak eens een paar uien schoon, misschien wordt er dan
een begin gemaakt met de tranen die u veel eerder had moeten vergieten, maar die
u niet kon vergieten omdat niemand u de ruimte bood om te huilen.
Over de
wijsheid in zo'n klein uienbolletje gesproken...
Oorspronkelijk gepubliceerd in De Natuur Uw Arts, 27e jaargang, Nr. 160, bladzijde 17