Praktisch iedereen heeft wel eens gehoord van ijzergebrek (anemie). De algemeen bekende oorzaak van een anemie treffen we hoofdzakelijk aan bij kinderen, als gevolg van een onevenwichtige voeding en bij vrouwen tengevolge van bloedverlies tijdens de menstruatie. Ook andere vormen van bloedverlies kunnen sneller ijzer aan het lichaam onttrekken, dan dat dit ijzerverlies door de voeding gecompenseerd kan worden.
Het resultaat van een dergelijk bloedverlies is de bekende ijzer-gebreks-anemie; het verzwakt ons, we gaan bleek zien en we zijn moe, futloos of kortademig.
Waar een te laag ijzergehalte gezondheidsproblemen kan geven, kan een ijzer-overschot in het lichaam nog veel schadelijker zijn.
Haematochromatose
Slechts zeer weinigen van ons zijn op de hoogte van de ernst van deze aandoening.
Een ijzer-teveel kan een potentiële doodsoorzaak zijn (worden). Tot voor kort dacht men dat Haematochromatose een zeldzame aandoening was. Groots opgezette onderzoeksprogramma's hebben aangetoond, dat op elke 100.000 personen er 300 tot 400 lijden aan Haematochromatose en zeer weinigen van hen weten van deze aandoening.
Haematochromatose is een erfelijke aandoening.
Eén op de 10 personen is een zelf gezonde drager van het Haematochromatose Gen. De aandoening Haematochromatose wordt manifest bij personen waarvan beide ouders dragers van het betreffende Gen waren.
De ziekte wordt veroorzaakt door een sterk verhoogde ijzer-opname uit de voeding door het spijsverteringsstelsel.
Ook andere extreme opnames van ijzer laat het bloedijzergehalte stijgen.
Het Fe buffert zich in de loop van 20 tot 40 jaren in het lichaam, zonder dat zich symtomen voordoen.
Normaal is de totale ijzervoorraad van het lichaam minder dan 4 gram.
Bij een 5- tot 10-voudige stijging van het ijzergehalte treedt orgaanbeschadiging op.
Door schade aan de pancreas treedt dan dikwijls diabetes op.
De huidskleur wordt donkerbruin en is met een vieze grijstint vermengd.
Overigens noemde men Haematochromatose "Bronsziekte" (bronsachtige verkleuring aan de huid).
Tengevolge van leverbeschadigingen kan levercirrose ontstaan, bij hartspierbeschadigingen kunnen hartklachten of -erger-hartritme-stoornissen ontstaan.
IJzerstapeling in gewrichtskapsels kan artritis veroorzaken en stapeling van ijzer in de testis en epididymus kan impotentie en steriliteit tot gevolg hebben.
Vrouwen worden zeer zelden vóór de overgangsjaren met deze aandoening geconfronteerd; bij hen zorg het natuurlijke hormonale gebeuren rond de menstruatie voor ijzerverlies, terwijl bij mannen reeds in de beginjaren van de volwassenheid zich deze aandoening kan openbaren.
Bij alle patiënten, welke aan diabetes, lever- of hartklachten lijden en waarvan de oorzaak onduidelijk is of niet verklaarbaar , is het aanbevelenswaardig om door middel van bloed-onderzoek deze aandoening te laten bevestigen.
Ferritine-onderzoek. Bloed onderzoeken op Ferritine-gehalte
In alle weefsels is Ferritine aanwezig, vooral in de lever, milt, pancreas en darmmucosa.
Bij afwezigheid van ziekten, waarbij deze organen betrokken zijn, is de serumferritine-concentratie een goede afspiegeling van de ijzer-voorraden in ons lichaam.
Standaardisatie van de ferritine-bepaling levert nog problemen op, zodat verschillende laboratoria uiteenlopende referentiewaarden hanteren.....
Interpretatie: een verlaagde ferritine-waarde is een sterke aanwijzing voor het bestaan van ijzergebrek; in een vroeg stadium van ijzergebrek is de ferritine-concentratie verlaagd, nog vóór dat serumijzer daalt en de totale ijzerbindingscapaciteit stijgt.
Verhoogde waarden vindt men bij:
a. haematochromatose
b. leverpathologie (alcoholisme, hepatitis)
c. infecties, ontstekingen, celnecrose, maligniteiten
Bij ijzergebrek kan dus een normale of zelfs verhoogde ferritine-concentratie worden gevonden, indien er gelijktijdig sprake is van een infectie, ontsteking of maligniteit.
Middels dit onderzoek kan men dus redelijk nauwkeurig een ijzer-overschot vaststellen.
Een leverpunctie geeft meestal een definitieve bevestiging van de aandoening haematochromatose.
Is de diagnose haematochromatose gesteld, dan zullen ook de bloedverwanten van de patiënt onderzocht dienen te worden, zodat zij mogelijk vóór het optreden van symptomen ten gevolge van haematochromatose behandeld kunnen worden.
Het meest gunstig is een behandeling voordat zich ernstige symptomen en organische problemen gaan aandienen.
Door het afnemen van twee maal een halve liter bloed per week kan men het ijzer-overschot beïnvloeden. In een halve liter bloed bevindt zich ongeveer 0,25 gram ijzer.
Wordt deze aderlating tijdig doorgevoerd, dan treedt bij de meeste patiënten een duidelijke verbetering op.
De aderlating dient te geschieden op geleide van ferritine-bepaling (laboratorium-onderzoek).
IJzer bevindt zich in kleine hoeveelheden in praktisch alle voedingsmiddelen. Volkoren-producten zijn zeer ijzer-rijk en voor bedoelde patiënten-groep dan ook niet aanbevelenswaardig.
Ook het tegenwoordige intensieve gebruik van Orthomoleculaire
supplementen, vitamines en mineralen, kan een ontwikkeling van haematochromatose bij deze patiënten versnellen.
Drs. J.Smits
Dit artikel is met toestemming overgenomen van de VBAG.
(Vereniging ter bevordering alternatieve geneeswijzen).
Gepubliceerd in De Natuur Uw Arts, 21e jaargang nr. 125, 1996.