Behandel
dementie met aandacht en liefde
Over
dementie bestaan de nodige misverstanden. Uitzonderingen daargelaten, doet deze
organische aandoening van de hersenen zich vooral voor rond het 70e levensjaar.
De ergste vorm van dementie is de ziekte van Alzheimer, een hersenziekte,
waarbij cellen in bepaalde delen van de hersenen hun functie verliezen en
verloren gaan.
Onderzoek
Centraal
staat de vraag hoe vaak dementie voorkomt bij mensen van 65 jaar en ouder. De
Nijmeegse huisarts Joost Muskens heeft vastgesteld dat slechts bij twee tot drie
procent van de 65-plussers daadwerkelijk van dementie kan worden gesproken.
Conclusie: dementie komt minder voor dan vaak wordt gedacht. Een uitgebreid
onderzoek naar dementie staat op naam van de psychiater Th.J. Heeren en de
studiegroep Medische Gerontologie. Tijdens dit onderzoek, waarbij ruim 1200
Leidenaars van 85 jaar en ouder waren betrokken, kon worden vastgesteld dat
ongeveer 80 procent van hen geen dementie krijgt.
Om
misverstanden te voorkomen: bij mensen met dementieverschijnselen hoeft in het
geheel geen sprake te zijn van dementie. Zo worden bijvoorbeeld veel bewoners
van verzorgingstehuizen ten onrechte voor dement gehouden. Onderzoek heeft
aangetoond dat het beeld dat 30 procent van hen deze ziekte zou hebben, onjuist
is. Als het personeel de bewoners anders zou benaderen, zou een groot deel van
de ouderen nog lang geestelijk en lichamelijk actief blijven. Dat zegt
gerontoloog drs. C. van Lovere-Huyben, die onderzoek heeft gedaan naar het
gedrag van bewoners in verzorgingshuizen.
Wat
zijn de verschijnselen?
De
eerste verschijnselen van dementie kenmerken zich in de beginfase vooral door
storingen in het denkproces, het teruglopen van het waarnemingsproces en
veranderingen in het karakter. In het zwaarste geval valt er nauwelijks nog een
gesprek te voeren.
Het
meest in het oog springend verschijnsel van dementie is echter
vergeetachtigheid, vooral het vergeten van allerhande zaken die kort tevoren
zijn gebeurd of gezegd. Daarentegen blijven herinneringen uit vroeger tijden
juist langer bewaard. Overigens, een adres vergeten of een telefoonnummer niet
kunnen onthouden, is geen dementie. Er moeten meer symptomen aanwezig zijn om
daadwerkelijk van dementie te kunnen spreken. Bijvoorbeeld de weg niet meer
kunnen vinden, niet meer geïnteresseerd zijn in de wereld om zich heen,
zelfverwaarlozing en achterdocht.
Dementie
kan ontstaan door een stoornis in de bloedtoevoer naar de hersenen, na een
ernstige lichamelijke ziekte, drankmisbruik, het gebruik van te veel of
verkeerde medicijnen en meer van dit soort zaken.
De
oorzaak van de verschijnselen zou bijvoorbeeld een depressie kunnen zijn. Een
ander misverstand is het automatisme: als u ouder wordt, betekent dat nog niet
dat u later ook dement zult worden.
Liefde
werkt heilzaam
Dat
zelfs mensen in een vergevorderd stadium van dementie nog heel gelukkig kunnen
leven, werd eens op de Belgische televisie vertoond. In een verzorgingstehuis
liet het verplegend personeel zien, hoe demente mensen nog heel goed kunnen
functioneren als ze uit hun isolement worden gehaald. Verplegers en
verpleegsters trokken ruimschoots
de tijd uit om met deze mensen te praten en lieten hen zoveel mogelijk doen wat
zij graag willen.
In
één woord fantastisch! Natuurlijk werden deze mensen niet meteen van hun
dementie verlost, maar desondanks werden er verbluffende resultaten geboekt.
Vanzelfsprekend is een dergelijke therapie bijzonder tijdrovend en wordt het
geduld zwaar op de proef gesteld. Maar de beloning die het verplegend personeel
en de patiënten ervoor kregen was dat alles dubbel en dwars waard.
Belangrijke
tips om te onthouden:
Demente oude mensen mogen nooit aan hun lot worden
overgelaten en hebben altijd hulp nodig. Logisch, want maaltijden, persoonlijke
verzorging en dergelijke worden al gauw verwaarloosd.
De
keuken is de gevaarlijkste plaats in het huis voor een demente patiënt. Het
gebruik van gasvuur en allerhande huishoudelijke apparaten kan tot
levensbedreigende situaties leiden. Maar ook op straat kunnen voor een demente
patiënt levensgevaarlijke situaties ontstaan.
Mits
er tijdig hulp wordt gezocht, zijn vele vormen van dementie met behulp van
huisarts en specialist goed te behandelen(1). Het is echter wel zaak dat dit in
een vroeg stadium gebeurt. Ook kan door vroegtijdige en juiste behandeling het
'aftakelingsproces' worden vertraagd.
Hebt
u een vermoeden dat in familie- of vriendenkring iemand dementieverschijnselen
vertoont, ga dan eerst met hem of haar naar de dokter. Alleen de arts kan
beslissen welke stappen er verder moeten worden ondernomen.
Simon Couvée, medisch journalist
(1)
Noot G. Th. Hornstra, arts: denk aan hoge doses Coenzyme Q10 (120 mg p. dag);
zinksuppletie en vit. B12 (infecties).
Oorspronkelijk gepubliceerd in De Natuur Uw Arts, 28e jaargang, Nr. 167, bladzijde 7