De voordelen van biologisch gekweekte land- en tuinbouwproducten

 De hoeveelheid groente die de Nederlander gemiddeld per dag eet is flink teruggelopen, terwijl dit - vooral met het oog op kankerpreventie - juist (flink) zou moeten toenemen. Wanneer men echter meer gaat eten van de gangbaar gekweekte groenten, krijgt men ook meer (residuen van) gifstoffen binnen. Het is daarom zaak te letten op de kwaliteit van onze groenten, maar dan wel het totaal van de factoren.  

Huidige toestand voedselkwaliteit reguliere land- en tuinbouwproducten

Velen maken zich terecht zorgen om de kwaliteit van onze voeding. Zo bleken enige tijd geleden Griekse en Italiaanse druiven onder de bestrijdingsmiddelen te zitten, gemiddeld vier tot vijf per monster; daarvan is er gemiddeld één een zenuwgif. Circa een derde daarvan was volgens de Amerikaanse norm ongeschikt voor consumptie door kinderen. Van 31 Franse appelen vertonen er ruim twee verschillende bestrijdingsmiddelen per appel; negen appels zijn ongeschikt voor kinderen. Op 14 partijen Nederlandse spinazie (gekocht in oktober 2000) werden resten aangetroffen van vier verschillende bestrijdingsmiddelen, zij het geen zenuwgif.

Vijftigduizend kinderen in ons land krijgen dagelijks via intensief verbouwde groenten en fruit een hoeveelheid bestrijdingsmiddelen binnen die boven de wettelijk toegestane norm is. Uit een onderzoek van de Universiteit van Washington onder 39 kinderen tussen twee en vier jaar is gebleken dat kinderen die gewoon gekweekte groenten en fruit aten, zes maal zoveel afbraakresten van (organofosforus) pesticiden in hun urine hadden dan de kinderen die minimaal 75% biologische groenten fruit aten. De Consumentenbond waarschuwde eerder al dat rijstplanten veel bespoten worden.

Greenpeace heeft in 1999 bij Albert Heijn, C1000, Edah en Super De Boer gekochte, bij kinderen populaire groenten- en fruitsoorten zoals peren, aardbeien en worteltjes laten analyseren door TNO Voeding in Zeist. Uit de analyse bleek dat de adviesnorm van de Europese Unie voor bestrijdingsmiddelen in baby- en peutervoeding veelvuldig wordt overschreden: dit gold voor 73% van de gekochte peren, voor 58% van de aardbeien en voor 25% van de worteltjes. Tweederde van alle aardbeien in de supermarkten bevat gifresten. Eén op de vier bakjes aardbeien bevat meer landbouwgif dan is toegestaan. Een aantal aardbeien bevat zelfs resten van middelen die helemaal niet zijn toegestaan; dat gebeurt steeds meer, concludeert TNO. Milieudefensie, Natuur en Milieu, Greenpeace en de Consumentenbond noemen de resultaten schokkend (NRC-Handelsblad 7 juli 2000).

Uit onderzoeken van het 'Gesellschaft für Biologische Krebsafwehr' te Heidelberg bleek een grote afname van het calciumgehalte in bonen, broccoli en aardappelen, van het vitamine C-gehalte in appels en spinazie. Het foliumzuurgehalte in sperziebonen is teruggelopen van 23 mg in 1985 naar 3 mg in 1996.

In de conventionele Engelse landbouw is tussen 1940 en 1990 in groenten het magnesiumgehalte met 24%, het calciumgehalte met 46% en het kopergehalte met 20% afgenomen. In het fruit is het magnesiumgehalte 16% en het kopergehalte 20% verminderd. In het vlees is het ijzergehalte met 45% en het calciumgehalte met 41% gedaald. Eieren van batterijkippen bevatten minder omega-3-vetzuren . Gekweekte zalm bevat 30% minder omega-3-vetzuren dan wilde zalm.

Meer dan tweederde van alle Duitsers lijdt de laatste 50 jaar aan toenemende subklinische (= nog niet tot ziekte leidende) gebrekstoestanden;  ze zijn dus nog niet ziek, maar het immuunsysteem is verzwakt. Zij worden gevoeliger voor het krijgen van ziekten, ook voor kanker. In deze toestand treden vaak moeheid, concentratie- en/of slaapstoornissen op.

 

Is biologisch(-dynamisch) geteelde voeding beter?

Regulier geteelde kropsla bevat een gering suikergehalte, een laag vitamine C- en een zeer hoog nitraatgehalte. Bij biologisch-dynamisch geteelde kropsla is dit respectievelijk: goed, redelijk en laag. Biologische producten bevatten hogere gehaltes aan ijzer, droge stof en vitamine C dan gangbare producten. In een aantal onderzoeken bleek het gehalte fosfaat en kalium in biologische aardappelen hoger dan in gangbare aardappelen. In biologische producten zit minder water en daardoor meer droge stof (= voedingsstoffen).

Biologisch geteelde groenten bevatten gemiddeld half zo veel nitraat als de niet biologisch geteelde (Consumentengids, februari 2002); bovendien smaken ze beter. Biologische sla is meestal langer houdbaar dan de regulier gekweekte sla omdat de slablaadjes steviger zijn.

Volgens onderzoekers van het Oostenrijkse Ludwig Boltzmann Instituut eten ratten liever biologische appels dan exemplaren die op de gangbare manier zijn geteeld. De proefdieren konden kiezen uit partjes van beide soorten: na enig proberen vraten de meesten alleen bioappels.

 

Is biologisch(-dynamisch) geteelde voeding gezonder?

Biologische producten bevatten minder bestrijdingsmiddelen en zware metalen.

Aflatoxine, een leverkanker veroorzakende stof uit pinda's, komt in biologische melk minder vaak voor en wordt in lagere gehalten aangetroffen dan bij gangbare melk. Biologische groenten en fruit bevatten beduidend meer vitamine C, magnesium, ijzer en fosfor. Ook voor sporenelementen zoals jodium, chroom of molybdeen, worden hogere cijfers gevonden.

In de holistische benadering wordt het begrip gezondheid van een product voornamelijk gedefinieerd in termen van vitaliteit, karakter of stabiliteit. Antroposofen zijn van mening dat biologisch-dynamisch voedsel gezonder is door de levenskracht die het bevat. Een krop biologisch-dynamische sla die doorschiet krijgt een stevige stengel en telbaar kleine stralende bloemetjes. Een met veel kunstmest geteelde krop sla die doorschiet vormt een massa blad en rot vervolgens weg.

Omdat biologisch (-dynamisch) geteelde land- en tuinbouwproducten geen bestrijdingsmiddelen en antischimmelmiddelen, giftige, lichaamsvreemde chemische stoffen, bevatten, is de kans op allergie minder.

EKO is okee, Demeter is beter. Het stempeltje Demeter krijgen producten die niet alleen biologisch zijn (en dus ook het EKO-keurmerk hebben), maar ook nog eens Dynamisch. De overtreffende trap van EKO. En Demeter laat dieren meer in hun waarde dan EKO-boeren. Die mogen de snavels van hun kippen afbranden en hun koeien onthoornen.

Uit een onderzoek gepubliceerd in het gerenommeerde medisch tijdschrift 'The Lancet' blijkt dat het eten van biologische producten leidt tot een 43 % hogere spermaconcentratie. Bij proefdieren is aangetoond dat een voeding van biologisch en biologisch-dynamisch geteelde gewassen, vergeleken met gelijk samengestelde voeding van gangbare teelt, een gunstig effect heeft op de voortplanting.

Er werden ook minder ziekten geconstateerd bij biologisch-dynamisch gevoede konijnen; deze dieren zijn gezonder dan de dieren die gewoon voer krijgen. Zowel voor de groei, de vruchtbaarheid als de lichamelijke weerstand werd in verschillende onderzoeken een positieve invloed geconstateerd.

Omdat biologische producten niet behandeld zijn met bestrijdingsmiddelen en antibiotica is er theoretisch een grotere kans op bacteriële infecties en de verspreiding van lintwormen. Goed afspoelen is daarom geboden.  

Ik wil dit artikeltje besluiten met het advies om elke dag minstens 250 gram verse, biologische groenten en minimaal twee stuks fruit van het seizoen uit de regio of eigen land te eten. Gebruik daarbij ook nog 's zomers verse en 's winters gedroogde tuinkruiden. Drink regelmatig biologische groene thee. Indien u koffie drinkt, koop dan ook biologisch geteelde koffie. Deze is in Wereldwinkels verkrijgbaar.

Biologische groenten en fruit kunt u o.a. verkrijgen via een (proef)abonnement op de groenten- en fruittassen van de merken Odin, Vitatas en Blöjr. Deze tassen zijn af te halen bij natuurvoedingswinkels en groentespeciaalzaken.

Albert Heyn, C-1000 en de Konmar hebben ook biologisch geteelde groenten.

L.P. Huijsen, arts voor natuurgeneeswijze en niet-toxische tumor therapie  


Terug naar menu


Oorspronkelijk gepubliceerd in De Natuur Uw Arts, 29e jaargang, Nr. 171, bladzijde 14