OPROEP VAN NEDERLANDSE SPECIALISTEN !
Het blijkt faliekant verkeerd om bij een beroerte rustig af te wachten tot de volgende dag. Veel te vaak is "even afwachten tot morgen" omgeslagen in blijvende invaliditeit. Voor het eerst, neemt de neurologie internationaal één en hetzelfde standpunt in.
Vanaf nu geldt: iedereen met verschijnselen die duiden op een beroerte, moet direct naar het ziekenhuis voor de juiste diagnose en snelle medische behandeling. In Europa worden jaarlijks twee tot vijf miljoen mensen slachtoffer van een beroerte, in de volksmond de verzamelnaam voor herseninfarct, hersentrombose of attaque. De aandoening is doodsoorzaak nummer één bij 65-plussers en is in de helft van alle gevallen verantwoordelijk voor blijvende, vaak desastreuze, invaliditeit.
WENDING
Tot nog toe stond de medische wetenschap met de rug tegen de muur. Met computers kan men op de milimeter nauwkeurig in beeld brengen welk gedeelte van de hersenen is uitgevallen, maar daar blijft het bij. Sinds 1992 is men in vijftig grote ziekenhuizen in Europa bezig geweest met een dubbelblind onderzoek naar de werking van het geneesmiddel piracetam (nootropil) bij patiënten die met een beroerte werden binnengebracht. De conclusie van dit onderzoek: het helpt voornamelijk bij iemand die binnen zes uur na het optreden van een beroerte wordt binnengebracht. Alleen dan zijn er goede vooruitzichten op herstel: de hersenschade kan nog worden beperkt en complicaties kunnen worden voorkomen.
ZES UUR
Bij een kwart van alle "zes-uur-slachtoffers" was sprake van aanzienlijk herstel. Twee op de tien patiënten knapten helemaal op. Maar van alle patiënten die later dan zes uur waren binnengebracht, kon bij niemand meer enige vooruitgang worden geboekt. Aldus de unanieme melding van bijna 50 deelnemende ziekenhuizen, waaronder die in Groningen, Breda, Delft, Almelo en Helmond.
De uitslag van dit grootschalige PASS-onderzoek (PASS - Piracetam in Acute Stroke Study) heeft onder de medici behoorlijk wat losgemaakt.
CIJFERS
Over twintig jaar zal het aantal beroertes per jaar in Europa met 35% zijn gestegen. Het aantal personen dat eraan zal overlijden, zal nog eens met 45% toenemen. De tragiek is echter dat twee van de drie patiënten nu nog de noodzakelijke medische behandeling binnen het "tijdraam" van zes uur niet krijgen. De situatie is daarna niet meer te keren. Juist daarom is snel handelen geboden: men dient zo vroeg mogelijk een goede diagnose te stellen om te weten of er nog enig vooruitzicht bestaat en hoe de behandeling moet zijn.
MEDICATIE
De medische wereld is er sinds kort van overtuigd dat snel toedienen van een geneesmiddel geboden is. Bij een onlangs afgesloten Europees onderzoek is gebruikt gemaakt van piracetam (nootropil).
Deze stof blijkt het omliggend weefsel (de penumbra oftewel het "schemergebied" te beschermen tegen verdere beschadiging, celmembranen worden gestabiliseerd en de doorbloeding wordt op peil gehouden. Dat laatste is belangrijk, want hoe sneller hersencellen weer van zuurstof worden voorzien, des te kleiner is de kans op blijvende beschadiging en zelfs verdere uitbreiding van het gekwetste gebied.
PRAKTIJK
De kans dat een beroerte toeslaat, vordert met de leeftijd. In de praktijk houdt de omgeving te vaak een afwachtende houding aan. Veelal houdt de familie de patiënt liever vast in de huiselijke situatie. Deskundigen zeggen nu echter dat met een beroerte op dezelfde manier dient te worden omgegaan als met een hartinfarct.
DRAMATISCH
Een beroerte is een dramatische aandoening. Het is een herseninfarct dat zich in enkele minuten voltrekt. De kwaliteit van het leven wordt meestal in een klap geruïneerd.
Veel mensen kunnen jarenlang, vaak voor de rest van hun leven, op een verschrikkelijke manier gehandicapt worden.
Frans van Daelen.
Oorspronkelijk gepubliceerd in De Natuur Uw Arts, 21e jaargang nr. 125, 1997.