Sint-janskruid
bij het behandelen van depressie

Sint-janskruid is een zeer begeerd kruid, dat zijn naam te danken heeft aan het feit dat het op 24 juni, het feest van Sint Jan, bloeit. Vooral sint-jansolie wordt voor veel klachten gebruikt. Sint-janskruid is vooral bekend omwille van zijn gunstige invloed bij het behandelen van depressie; het is een uitgesproken antidepressivum. Zeker in deze tijd, waar men zich heel wat vragen stelt over het langdurig gebruik van chemische antidepressiva bij het behandelen van depressie, kiest men graag voor een alternatief.

Kinderen die antidepressiva gebruiken kunnen later te kampen krijgen met angst, depressie en suïcidaal gedrag. Tot voor kort werd nog aangenomen dat langdurig gebruik van Prozac of gelijksoortige geneesmiddelen geen schadelijke gevolgen met zich meebracht. Amerikaanse onderzoekers kwamen er achter dat jonge muizen die met Prozac werden behandeld als volwassene abnormaal angstig en depressief gedrag vertoonden. Een echte verklaring voor dit paradoxale effect van Prozac is er nog niet. De wetenschappers vermoeden dat het gebruik van antidepressiva tijdens de ontwikkeling van het brein de natuurlijke aanmaak en circulatie van serotonine in de hersenen verstoort. Serotonine, een chemische boodschapper tussen de zenuwcellen en het brein, regelt de gemoedstoestand. Bij een te kleine hoeveelheid leidt dit tot een minderwaardig zelfbeeld, depressie en soms zelfs tot zelfmoord. Antidepressiva vertragen de heropname van serotonine door de zenuwcellen, waardoor het serotoninegehalte in de hersenen langer op peil blijft en men zich tijdelijk beter voelt. Prozac wordt niet bij het behandelen van kinderen gebruikt. Men kan zich wel de vraag stellen wat de gevolgen zijn van andere antidepressiva op kinderen en hun toekomst!

Depressie is een zwarte wolk die traag voorbij trekt, zo traag dat sommigen zich afvragen of het wel ooit zal verbeteren. Het is te begrijpen dat men in een dergelijke toestand medische hulp inroept en deze zware medicijnen gebruikt. Het is niet mogelijk, zelfs niet verantwoord, om deze medicijnen meteen door sint-janskruid te vervangen. Antidepressiva moeten altijd op een verantwoorde wijze worden afgebouwd. Toch kan sint-janskruid goed worden gebruikt bij het behandelen van depressie omdat in de natuurgeneeskunde depressiviteit in een veel ruimer perspectief wordt geplaatst. Men gaat eerst op zoek naar de oorzaak en naar mogelijke uitlokkende factoren. Door een goed uitgevoerde duiding krijgt de therapeut een totaalbeeld van zijn patiënt en dat geeft hem een beter zicht op het persoonlijkheidsbeeld en het klachtenpatroon. Er wordt meteen nagegaan in welke mate de patiënt een eigen bijdrage kan leveren aan zijn uitzichtloze situatie. Er rijzen dan vragen als: wat moet er veranderen in zijn dagelijkse leven of zijn omgeving en hoe kan hij dat verwezenlijken? In welke mate kan de gezondheidstherapeut hem daarbij helpen?

Het klinkt misschien vreemd maar een prachtig middel om iemand vrij snel door zijn depressie heen te helpen is het lichaam ontgiften. Dat kan door talrijke gastro-intestinale (= maag en darm; red.) therapieën zoals colon-hydrotherapie (hoge darmspoeling), een specifieke kruidenthee of aangepaste voeding. Vervuilde darmen vergiftigen het hele lichaam. Deze gifstoffen, homotoxinen genoemd, prikkelen in grote mate het zenuwstelsel en verstoren de gemoedstoestand en een aantal belangrijke biochemische processen. Naast het ontgiften wordt het zenuwstelsel opgebouwd met gezonde voeding die rijk is aan natuurlijke suikers, magnesium en vitaminen van het B-complex. Bananen zijn uistekende natuurlijke antidepressiva. Bananen bevatten naast de hier vermelde stoffen ook serotonine. Natuurlijke voedingsmiddelen hebben een krachtige genezende werking en dat mag men niet onderschatten.

Uitstekende resultaten bij het behandelen van depressie bereikt men door toepassing van Derma-segmentale reflexologie (DSR). Dit is een manuele behandeling op basis van dieptemassage. Hierdoor worden spanningen en blokkades opgeheven, die vaak aan de basis liggen van een depressie. DSR werkt reflectorisch via het stimuleren van de huid, de onderhuid, de huidzenuw, het bindweefsel en het bot. Het is vooral de verhoging van de huidtemperatuur die erg gunstig is. Daardoor komt het hormoon oxytocine vrij dat als een antistresshormoon bekendstaat. DSR geeft achteraf een rustgevend gevoel en maakt de patiënt stressbestendig. Daarnaast wordt de productie van endorfine gestimuleerd, een stof die bekendstaat als het gelukshormoon. De behandeling heeft een depressiebestrijdende werking. De verhoogde temperatuur is het gevolg van een betere doorbloeding. Bloed voert voedsel, warmte en zuurstof aan tot in de uiteinden van het lichaam en voert gifstoffen af. Door een intense doorbloeding functioneren de organen beter en verlopen een aantal biochemische processen optimaal. In combinatie met biorelaxatie is DSR een uitstekende therapie voor het behandelen van depressie.
Binnen een dergelijke totale aanpak, kan sint-janskruid een uitstekende en zelfs doorslaggevende bijdrage leveren. Veel mensen maken de fout om een medicijn door een kruid te vervangen, maar dat kan niet. De werking van kruiden, kruidenextracten en kruidenpreparaten zijn niet vergelijkbaar met die van hoog gedoseerde chemische medicamenten. Binnen een natuurgeneeskundige aanpak werken kruiden bijzonder goed. De kracht van de natuurgeneeskunde ligt in zijn totale aanpak: constitutie, temperament, dispositie en expositie vormen de vertrekbasis. Van daaruit wordt het ziektebeeld geïndividualiseerd en het therapieplan uitgewerkt. In de natuurgeneeskunde wordt altijd multitherapeutisch gewerkt d.w.z. dat er meerdere therapieën worden gebruikt die elkaar prachtig aanvullen en zo voor een synergetische werking zorgen.

Nadere informatie

Sint-janskruid / Hypericum perforatum L. (Guttiferae)
Gebruikte delen: bloemen en kruid (zonder wortels).

Botanische beschrijving: Sint-janskruid is een veel voorkomend kruid, wordt 25 tot 90 cm hoog en is een overblijvende plant. In het bovenste deel zijn de stengels sterk vertakt. De bladeren zijn tegenover elkaar geplaatst en zijn elliptisch of eivormig. De bladranden zijn gaaf. De goudgele bloemen vormen een vertakte bloeiwijze. Sint-janskruid is gemakkelijk te determineren. De stengel is tweekantig, wat bij planten zelden voorkomt. Houdt men de kleine bladeren tegen het licht, dan ziet men lichte puntjes, dit zijn de kliertjes die de etherische olie en hars produceren. Drukt men op de bloemen dan komt een bloedrood vocht vrij.
Bloeitijd: van juni tot september (24 juni is het de feestdag van St-Jan, vandaar de naamgeving).
Voorkomen: aan wegkanten, dijken, in open vlaktes, in lichte bossen en kreupelhout. Zowel in laagland als in bergland.
Oogst en bereiding: Sint-janskruid verzamelt men als het in volle bloei staat. De plant wordt kort boven de grond afgesneden en tot bundels verenigd. Men hangt ze te drogen op een schaduwrijke plek.
Genezende werking: Stimuleert de klieren van het verteringskanaal. Stimuleert de galproductie. Versterkt de bloedsomloop. In te zetten bij bedplassen en bij prikkelende blaas.
Bij depressiviteit toe te passen bij: Psycho-vegetatieve storingen, wisselende stemmingen, angsttoestanden en nerveuze onrust.

N.B. In combinatie met bepaalde medicijnen kan de werking van het kruid of van de medicijnen verminderd worden.

Toepassingsvormen:
• Als kruidenthee: 1 koffielepel kruiden per kopje, overgieten met kokend water, gedurende 10 minuten laten trekken.
• Als tinctuur en als extract.
• Als olie: Sint-janskruidolie wordt bereid van het kruid met bloemen. In een open fles met brede hals, uit wit glas, voegt men 50 gram sint-janskruid op 1 liter olijfolie toe. De fles blijft voorlopig geopend en wordt op een warme plek gezet, af en toe roeren, om te laten gisten. Na 3 à 5 dagen is dat afgelopen en de fles kan worden gesloten. De fles wordt nu in het zonlicht gezet tot de vloeistof een rode kleur heeft aangenomen. Dit duurt ongeveer vijf a zes weken. Dan wordt de olie van de rest gescheiden door te persen of door af te gieten. De olie wordt bewaard in goed sluitende flessen. Inwendig wordt de olie gebruikt als galstimulerend middel of om de maag tot rust te brengen (Tweemaal per dag een theelepel).
Uitwendig gebruik: Als massageolie bij het behandelen van reumatische klachten. Bij wondbehandeling. Verzachten van pijn bij verstuiking, verrekking en bloeduitstorting. Als zonnebrandolie, echter alleen als aftersun; nooit Sint-jansolie gebruiken vóór het zonnen.

Jan Dries, België
Tel.: 0032 8935 6708
E-mail: arinus@skynet.be

 

Terug naar menu

Oorspronkelijk gepubliceerd in De Natuur Uw Arts, 34e jaargang 2009, Nr. 204, bladzijde 23