Nierproblemen bij huisdieren
Bij onze honden en katten kan zich op enig moment een nierprobleem ontwikkelen. De nieren zuiveren het bloed van afvalstoffen van de voeding en stofwisseling, o.a. de eiwitten. Een afbraakproduct hiervan, dat door de nieren via de urine wordt afgevoerd, heet ureum.
De meest voorkomende reden voor nierproblemen is veroudering; de nierfunctie vermindert ten gevolge van het ouder worden van het dier. Er kunnen echter ook andere redenen zijn, zoals nierschade ten gevolge van medicijngebruik. Voorbeelden hiervan zijn het gebruik van corticosteroïden (bijv. prednisolon) die bij dieren regelmatig worden voorgeschreven bij huidklachten. Ook bepaalde medicijnen tegen gewrichtspijnen kunnen negatieve bijwerkingen hebben, die de orgaanfuncties (lever en/of nieren) op den duur aantasten.
Laat uw huisdier ook niet te lang puppy- of kittenvoeding eten: sommige
mensen hebben eveneens een jonger dier in huis en laten het oudere dier gewoon
mee-eten van het juniorvoer. Of men zegt: 'Mijn dier vindt het zo lekker.' Deze
juniorvoeding bevat een veel hoger ruweiwitpercentage, en de nieren moeten heel
veel werk verrichten om dit allemaal te kunnen verwerken.
Verstrek dus altijd een volwassenenvoeding vanaf de leeftijd tussen een half
jaar tot driekwart jaar. Vanaf 8-9 jaar schakelt men over op seniorvoeding;
daarin zijn de ruweiwitten weer lager dan in gewoon volwassenen voer. Op die
manier wordt een versnelde leeftijdsslijtage zoveel mogelijk voorkomen.
Ook is er nog de mogelijkheid dat het dier een aangeboren nierafwijking heeft, wat er op een iets latere leeftijd uit gaat komen. Bij bepaalde raskatten en rashonden zien we nogal eens dat er sprake is van chronisch nierfalen. Bij katten komt PKD (Polycystic Kidney Disease) vaak voor, vooral bij perzen. Maar ook bij andere rassen en bij honden komt deze ziekte geregeld voor. Er zijn dan vanaf de geboorte cysten (met vocht gevulde holten) in de nieren aanwezig, die zich later steeds meer vullen met vocht, waardoor vitaal nierweefsel wordt verdrongen en de nier zijn functie verliest.
Symptomen dat er iets aan de hand kan zijn met de nieren zijn o.a. veel drinken, gewichtsverlies, verminderde eetlust, slomer worden; de vacht wordt wat rommelig (ook wel 'rattige' vacht genoemd), heeft meer klitten, en het dier komt slechter door de verharing heen. En er kunnen gebitsproblemen ontstaan, tandvleesontstekingen, stank uit de bek. Er kan zelfs uitdroging voorkomen doordat de nieren minder water kunnen vasthouden, waardoor er grotere plassen weinig geconcentreerde urine ontstaan (erg waterige urine).
Bij het stukgaan van nierweefsel zal het resterende (nog wel goed werkende deel) van de nieren de functie overnemen door extra hard te gaan werken. Dit lukt totdat tweederde van het nierweefsel teniet is gegaan; pas dan ontstaan de ziektesymptomen. De nieren zijn dan vaak al voor een groot deel verschrompeld (schrompelnieren).
Om een juiste diagnose te kunnen stellen is een bloedtest nodig. Hierin wordt o.a. bepaald hoe hoog het ureum en creatinine in het bloed is, aan de hand waarvan te zien is of er sprake is van een nierprobleem.
Bij diagnose nierinsufficiëntie en/of nierfalen is het heel belangrijk om
direct de voeding aan te passen. Er zijn diverse nierdiëten bij de dierenarts
verkrijgbaar, welke minder eiwitten bevatten en minder fosfor, omdat dit de
moeilijke stoffen zijn voor de nieren om te verwerken. De eiwitten die in het
nierdieet zitten zijn van een hoogwaardige kwaliteit, want ze zijn nodig voor
allerlei lichaamsfuncties en celvernieuwing; te weinig eiwitten zou dus ook weer
niet goed zijn.
Door deze mindere hoeveelheid eiwitten / fosfor hoeven de nieren minder hard te
werken en is het nog werkende deel van de nieren dus minder onderhevig aan
verdere slijtage. Wat eenmaal stuk is van nierweefsel kan nooit meer gezond
worden. Het is dus zaak om het deel dat nog goed is zo optimaal mogelijk te
houden.
De homeopathie kan ook nog veel betekenen bij het ondersteunen van de
nierfunctie. Een aantal middelen zal ik hieronder uiteen zetten.
Solidago virgaurea (guldenroede) is een hele bekende. Dit middel stimuleert
sterk de uitscheiding van de afvalproducten uit het bloed, stimuleert de nier-
en leverfunctie. Ook te gebruiken als thee, al dan niet samen met
brandnetelthee, ter ondersteuning van de nierfunctie.
Lespedeza capitata is een middel dat in staat is om het ureumgehalte in het
bloed te verminderen. Een heel belangrijk middel bij een nierprobleem.
Betula pubescens (zachte berk): verbetert de vochtuitscheiding, werkt
bloedzuiverend en drainerend.
Fagus sylvatica (beuk): activeert de nieren, verhoogt de urineproductie, werkt
drainerend.
Fraxinus excelsior (gewone es): vochtafdrijvend, ook gunstig bij nierstenen.
Juniperus communis (jeneverbes): oedeem van de nier.
Vaccinium vitis idaea (rode bosbes): helpt blaas- en nierinfecties te voorkomen.
Berberis (zuurbes): uitscheidende werking op nieren, afvoerende urinewegen,
lever en galblaas.
Petroselinum (tuinpeterselie): frequente urine-aandrang, kan heftig en
plotseling optreden.
Sita van der Munnik
veterinair homeopaat.
Tel.: 0224 571879
Internet: www.homeo-natura.nl
Oorspronkelijk gepubliceerd in De Natuur Uw Arts, 34e jaargang, Nr. 199 2009, bladzijde 16