Kent u TuiNa al?
TuiNa is de massagevorm, behorend bij de TCM, de Traditional Chinese Medicine. Tui-Na betekent letterlijk duwen-pakken. Deze vorm van massage onderscheidt zich doordat niet alleen de probleemgebieden worden behandeld, maar ook bijbehorende meridianen en acupunctuurpunten, waardoor de massage over een groot gedeelte van het lichaam wordt uitgevoerd. Het kenmerk van een TuiNa-behandeling is vooral de rustige en gelijkmatige bewegingen.
Misschien kent u de naam Anmo die ook vaak gebruikt wordt. Anmo is echter niet hetzelfde als TuiNa. Anmo is massage zonder gebruikmaking van specifieke meridianen en acupunctuurpunten, bedoeld voor ontspanning en TuiNa is de medische techniek. Eigenlijk zou je kunnen zeggen dat TuiNa Anmo is plús de TCM-diagnose en bijbehorende behandeling.
Hoe kunnen aandoeningen door middel van massage worden genezen? Algemeen wordt ervan uitgegaan:
• dat therapeutische massage een regulerende – en dus normaliserende – werking heeft op de functies van het zenuwstelsel
• dat het de natuurlijke weerstand van het lichaam tegen ziekten verhoogt
• dat in de weefsels opgeslagen afvalstoffen worden verwijderd (via een verbeterde doorbloeding van de weefsels)
• dat het de gewrichten soepeler maakt.
In de Chinese Geneeskunde kent men het pathogenetische beginsel: als yin sterker is dan yang, zal een yangziekte ontstaan; omgekeerd als yang sterker is dan yin, zal een yinziekte optreden.
Massagetherapie heeft hierbij effect op het zenuwstelsel door te zorgen voor het herstel van het evenwicht tussen de stimulerende en remmende functies. Met andere woorden: yin en yang worden ten opzichte van elkaar in evenwicht gebracht. Dit heeft op zijn beurt een genezende werking.
In de TCM bestaat diagnostiek uit observatie, auscultatie (onderzoek door beluistering van geluiden van het lichaam) en olfactatie (onderzoek door het ruiken van de geuren van het lichaam), ondervraging en palpatie (onderzoek door betasting). Deze methodes worden samen de vier onderzoekingen genoemd. Deze onderzoekmethodiek vormt de basis voor de ziektepatroondifferentiatie en behandelingsstrategie.
TuiNa wordt ingezet voor externe klachten (rugklachten, hernia, enkelklachten, stijve nek, oftewel een trauma door externe oorzaken, bijv. een auto-ongeluk) en interne klachten (t.g.v. verkeerde voeding, stress, het klimaat of verzwakte organen).
Deze therapievorm kan ingezet worden bij een groot aantal verschillende aandoeningen op het gebied van de inwendige, chirurgische, pediatrische, geriatrische en traumatische geneeskunde. In grote lijnen zou je kunnen zeggen dat TuiNa geschikt is voor de behandeling van patiënten met chronische aandoeningen en functiestoornissen. Het kan echter ook een krachtig therapeutisch effect hebben bij bepaalde acute aandoeningen, zoals verkoudheden, verrekkingen en blessures.
Bij TuiNa gelden als contra-indicaties (dus: situaties waarbij deze behandeling beter niet kan worden gedaan): acute infectieziekten, ter plaatse van huidaandoeningen, gezwelvormen, psychosen, abcessen, acute stadia van tbc, bij gevaar voor het ontstaan van onderhuidse bloedingen als gevolg van de massage, zeer slechte lichamelijke conditie, zwangerschap, bij uitzonderlijke vermoeidheid.
TuiNa is opgebouwd uit verschillende stappen of onderdelen. Er wordt gestart met een ontspanningsmassage. Hierbij worden geen acupunctuurpunten behandeld, maar juist een veel groter deel van het lichaam. Deze ontspanningsmassage kan beschouwd worden als een soort voorbereiding voor het lichaam maar ook voor de geest van de patiënt op wat komen gaat.
Hierna volgt het behandelen van de specifieke meridianen en de acupunctuurpunten. Afgesloten wordt weer met een aantal ontspanningstechnieken. Bij de aanvang van het consult wordt vooral gelet op het feit of de patiënt in Xu-conditie (zwak) is dan wel in een Excess-conditie (sterk). Dit is namelijk van invloed op de duur en de intensiteit van de behandeling. Een patiënt in Xu-conditie wordt met meer zachtheid behandeld en de behandeling duurt korter.
TuiNa is meer dan een geneeswijze bestaande uit technische handelingen. De behandelaar staat immers – letterlijk – in contact met een andere persoon. Dit contact is heel erg belangrijk en bij het masseren is de techniek alleen maar een middel. De massagetechniek moet zo goed beheerst worden dat daar niet meer bij nagedacht hoeft te worden, zodat alle aandacht op de patiënt gericht blijft. Een zeer belangrijk onderdeel van die aandacht bestaat uit praten. De patiënt kan geholpen worden met ontspannen door met hem of haar te blijven praten vóór en tijdens de behandeling. Een juist stemgebruik, het vermijden van onderwerpen die spanning oproepen, het zijn allemaal vaardigheden die een wezenlijk onderdeel uitmaken van massage in het algemeen.
Het is niet perse noodzakelijk dat de patiënt zich ontkleedt. De kleding mag echter niet te dik of stug zijn maar ook weer niet te fragiel. Bij voorkeur werk ik zelf met een dunne katoenen lap die over de naakte huid gelegd wordt.
Daarnaast is het van groot belang dat er aandacht besteed wordt aan leefregels waaraan men zich zou moeten houden.
Het effect van TuiNa op kleine kinderen is geweldig. In de Chinese kindergeneeskunde gelden dezelfde vier onderzoekingen, maar het vraagonderzoek is lastig omdat kinderen niet kunnen praten of als zij dat wel kunnen, hun woorden onbetrouwbaar zijn. Kinderen huilen en schreeuwen vaak tijdens het onderzoek, hun klanken en kleuren zijn erg veranderlijk en hun pols en adem bieden vaak geen houvast, zodat ook het toepassen van observatie, luisteren en ruiken en palpatie zekere problemen oplevert. De kinderpols is vaag en moeilijk te onderscheiden, de arts kan deze door angstigheid en huilen niet examineren. Specifiek voor de pediatrie is het onderzoek van vingeradertjes. Het gaat om de zichtbare vaatjes (de oppervlakkige adertjes) aan de duimzijde van de wijsvinger. Door met gematigde kracht over deze vinger te strijken, zie je lengte en kleur van deze adertjes verschijnen; dit verschaft duidelijkheid over de conditie van het kind.
De behandeling van kinderen kan op de handen en onderarm plaatsvinden (de gebruikte technieken zijn gelijk aan die voor volwassenen). Dit maakt het gemakkelijk het kind te behandelen, omdat het op schoot van de ouder kan blijven zitten. Tegelijkertijd kun je de ouder ook leren hoe hij/zij het kind de op de behandeling volgende dagen kan masseren om het ziektebeeld te verminderen.
Yvon Obelink, Winterswijk Corle
psychosociaal therapeut
Tel.: 054 3537306
E-mail: info@yvonobelink.nl
Oorspronkelijk gepubliceerd in De Natuur Uw Arts, 33e jaargang 2008, Nr. 198, bladzijde 31