Chronisch Vermoeidheids Syndroom (CVS)
Storingen in de zin van een chronisch vermoeidheidssyndroom worden sinds 1869 onder diverse aanduidingen vermeld: nerveuze uitputting, atypische poliomyelitis, Iceland disease, royal-free disease of myalgische encephalitis (ME). Sinds 1985 zijn er begrippen als 'chronic fatigue syndroom', 'Lake Tahoe disease' en 'yuppie flu'. In Nederland lijden meer dan 15.000 mensen (75% vrouwen en 25% mannen) aan CVS; het betreft voornamelijk vrouwen in de leeftijd van 20-50 jaar.
Uit de medisch-wetenschappelijke literatuur komt naar voren, dat CVS een ernstig en zeer serieus te nemen psychiatrisch ziektebeeld is. Je kunt echt niet werken als je het hebt en het is absoluut geen aanstellerij. Er is helaas niet slechts één internationaal erkend criterium. In de loop der tijd zijn er niet minder dan vier ontwikkeld, de CDC-criteria (van de Amerikaanse Centers for Disease Control) en de Oxford-criteria.
Sommige medici noemen de diagnose 'chronisch vermoeidheidssyndroom' een beschrijvende diagnose. De Oxford-criteria stellen dat van het CVS kan worden gesproken als het gaat om minstens zes maanden bestaande, door de patiënt zelf gerapporteerde, medisch geëvalueerde moeheidsklachten waarvoor geen lichamelijke verklaring is gevonden en die leiden tot aanzienlijke beperkingen in het beroepsmatige, sociale en/of persoonlijke functioneren.
CVS bestaat al minstens honderd jaar onder de term neurasthenie. Destijds was het vooral een mannenziekte die, naar men dacht, het gevolg was van de eisen die het moderne, industriële tijdperk stelde. Boudewijn van Houdenhove, psychiater / hoogleraar te Leuven - in België een autoriteit op het gebied van herkenning en behandeling van het CVS en fibromyalgie - stelt dat het bij beide ziekten gaat om aandoeningen die het gevolg zijn van een verstoorde balans tussen draagkracht en belasting, tussen willen en kunnen.
Tegenwoordig hebben vooral vrouwen er last van. Het betreft veelal consciëntieuze en perfectionistische mensen die sterk reageren op een situatie waarin ze hun zelf opgelegde prestatieniveau niet halen. Vaak zijn het vrouwen van wie de meesten een drukke baan combineren met de zorg voor kinderen en echtgenoot; zij zijn sociaal actief en staan, naar eigen zeggen, altijd klaar voor anderen. Deze vrouwen verbruiken veel psychische energie die zij niet voldoende aanvullen door een goede nachtrust, sporten, ontspannende hobby's, zich opladen aan goede gesprekken met hun vriendinnen e.d. Hun accu is leeg, zou je kunnen zeggen. Een min of meer fatale combinatie van afnemende lichamelijke activiteit, verminderde gevoelens van competentie en een verhoogde geneigdheid om alle klachten toe te schrijven aan lichamelijke oorzaken, leidt er toe dat de meeste vrouwen zich vastklampen aan het label ME of CVS. Dit medische label voorziet in een sociaal aanvaardbare verklaring voor de klachten waaraan deze patiënten lijden.
Zoals in de inleiding vermeld, is CVS geen aanstellerij; zelfs op neurochemisch niveau is het aan te tonen.
De natuurarts L. Kunst kijkt bij CVS-patiënten eerst naar de bloedgroep. Hij hanteert daarbij de methode van het Bloedgroepdieet van de Amerikaanse arts Peter J. d'Adamo, die gebaseerd is op het gegeven dat elke bloedgroep met een bepaalde lichamelijke constitutie overeenkomt. Mensen met verschillende bloedgroepconstituties reageren verschillend op voedingsmiddelen.
Mensen met bloedgroep A krijgen van Kunst meestal de raad om te beginnen met een rijstkuur, liefst zilvervliesrijst en dat minimaal 5 dagen tot enkele weken vol te houden, afhankelijk van de gezondheidstoestand. Verder is de toestand van het gebit heel belangrijk. Chronische ontstekingen onder een kroon geven voortdurend gif af aan het lichaam. Veel en grote amalgaamvullingen verlammen de afweer.
Men moet ook bedacht zijn op parasieten in de darmen.
Waarschijnlijk ontstaat CVS bij aanwezigheid van een groot aantal factoren waarbij de psychosociale factoren een belangrijke rol spelen. De natuurgeneeskundige Neeltje van der Kooi heeft een speciaal kuurprogramma voor CVS-patiënten ontwikkeld. Zij definieert het als volgt: 'De overeenkomst die men algemeen onderkent bij alle CVS-patiënten is dat zij door een samenloop van lichamelijke, geestelijke, milieutechnische en sociaal-maatschappelijke omstandigheden door hun weerstandsgrens gaan. Vaak geeft een infectieziekte daarbij de doorslag, meestal in combinatie met een fikse dosis antibiotica. Er ontstaat een crisis in het immuunsysteem. Dit raakt geheel in de war, soms valt het lichaam zichzelf aan. Kortom, de natuurlijke bescherming van het lichaam tegen lichamelijke, geestelijke, milieutechnische en sociaal-maatschappelijke invloeden valt weg. Dan ben je erg ziek!'
Een andere veronderstelde oorzaak is een virusinfectie. Hierbij kan men dan spreken van het 'Post-Viraal Syndroom' (PVS). Bij mensen die het slachtoffer worden van een ernstige virusinfectie functioneerde het immuunsysteem in ieder geval onvoldoende. En waarschijnlijk vindt er onvoldoende uitscheiding plaats van de toxines die tijdens de virusinfectie geproduceerd werden.
Ook kan een bepaalde groep mensen geleidelijk minder fit / gezond zijn geworden. Uiteindelijk gaan zij zich chronisch vermoeid voelen en heel geleidelijk wordt het stadium 'ziek' bereikt. Bij deze patiënten is een voor de hand liggende oorzaak schade aan het immuunsysteem en/of aan het neurotransmitter-receptorsysteem. Deze opvatting valt samen met die van de Stichting Gezondheid en Milieu, waarbij via een uitvoerige anamnese bij veel patiënten een sterk verhoogde 'totale gezondheidsbelasting' - d.w.z. een te grote opname van schadelijke stoffen uit lucht, bodem, water of voedsel - werd geconstateerd.
xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx
De Ziekte van Lyme (tekenbeetziekte door een bacterie) moet bij CVS wel uitgesloten zijn. Volgens een klein onderzoek van de American Lyme Disease Allowance heeft 90% van de mensen met de diagnose chronisch vermoeidheidssyndroom in werkelijkheid de Ziekte van Lyme.
xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx
Er komen steeds meer aanwijzingen dat overgevoeligheid voor vele chemische stoffen (multiple chemical sensivity, MCS), CVS en fibromyalgie verschillende namen voor dezelfde ziekte zijn. Uit een onderzoek bleek dat tussen de 46 en 67% van de fibromyalgie-patiënten aangaf dat hun klachten verergerden wanneer zij werden blootgesteld aan luchtvervuiling, sigarettenrook, gas, verflucht of parfum.
Uit een onderzoek onder 10 CVS-patiënten (vrijwilligers) bleek de concentratie van het hormoon cortisol hoger te zijn dan bij gezonde mensen. Dit onderzoek is in tegenspraak met vorige studies waar geen verhoogde cortisolspiegels werden gevonden.
Psychiatrische stoornissen, met name depressies, zijn geconstateerd bij een deel van de patiënten met CVS. Bij het merendeel van de patiënten komt angst of chronische depressie voor.
CVS-, ME- en PVS-patiënten geven veelal geen concreet omschreven ziektebeeld te zien. Het zijn veel eerder afzonderlijke subgroepen die vaak een andere oorzaak hebben en anders behandeld moeten worden. Ook Amerikaanse onderzoeksresultaten wijzen erop dat CVS niet één enkele ziekte is met slechts één oorzaak, en dat ME een subgroep van het bredere begrip CVS kan zijn. De behandelende arts dient per patiënt te zoeken naar onderliggende oorzaken en na te gaan of deze wellicht kunnen worden behandeld. In het algemeen is het wenselijk om voor deze groep laboratoriumonderzoek te laten doen.
Uit onderzoek blijkt dat over een periode van 18 maanden bij circa 20% van de CVS-patiënten een duidelijke vermindering van klachten optreedt, terwijl 3% gedurende deze periode volledig herstelt. Herstellen van CVS is dus mogelijk, zeker als de patiënt zich in zijn of haar klachten erkend voelt en ertoe gebracht kan worden zelf het heft in handen te nemen door te leren omgaan met de beperkingen.
In het volgende nummer van De Natuur Uw Arts wordt nader ingegaan op onderzoek, behandeling en voedingsadviezen voor CVS.
L.P. Huijsen, arts voor homeopathie en natuurgeneeswijze
Terug naar menu
Oorspronkelijk gepubliceerd in De Natuur Uw Arts, 31e jaargang 2006, Nr. 186, bladzijde 5